Geniz akıntısı alerji mi, sinüzit mi, reflü mü: nasıl ayırt edilir?

Geniz akıntısı tek başına tanı koydurmaz — aynı belirti hem alerjik rinitte hem sinüzitte hem de reflüde görülebilir. Ayırt edici olan, akıntının karakteri ve eşlik eden bulgular:

Alerjik rinitte: Akıntı ince ve sulu, genellikle hapşırma ve göz sulanması eşlik eder. Hastalar çoğunlukla “boğazımı sürekli temizleme ihtiyacı” ya da hafif bir akıntı hissi tarif eder.
Sinüzitte: Akıntı daha koyu ve yapışkan, boğazda dolgunluk hissi, kötü tat/koku ve yüz ağrısı ile birlikte görülür; ateş de eşlik edebilir.
Reflüde: Akıntı hissine sıklıkla ses kısıklığı, sabahları daha belirgin boğaz temizleme ihtiyacı ve ağızda ekşi/acı bir tat eşlik eder — klasik mide yanması her zaman olmayabilir.

Önemli bir nokta: alerjik rinitte oluşan mukozal ödem, sinüslerin drenajını bozarak zamanla sinüzit gelişimine zemin hazırlayabiliyor — yani bu üçü bazen iç içe de geçebiliyor.

(Bu konuyu daha ayrıntılı ele aldığım Geniz Akıntısı Alerji mi Sinüzit mi? yazıma göz atabilirsiniz.)

Hangi belirtiler KBB muayenesi gerektirir?

Şu durumlarda değerlendirme öneriyorum: şikayetler 10 günden uzun sürüyorsa, başlangıçta düzelip tekrar kötüleştiyse, belirgin bir yüz ağrısı varsa, ateş eşlik ediyorsa, ya da şikayet tek taraflı ve yoğunsa. Bu belirtilerden biri varsa, kendi kendine geçmesini beklemek yerine muayene olmanızı öneririm.

Tedavi neye göre planlanır?

Tedavinin yönü, akıntının kaynağına göre belirleniyor — bu yüzden muayenede endoskopik olarak akıntının nereden geldiğine bakıyorum. Burun ön kısmında, konkalarda görülen ince sekresyonlar alerjiyle uyumluyken, orta meatus veya sinüs drenaj yollarından gelen yoğun sekresyonlar sinüziti düşündürüyor. Endoskopik muayene, bu ayrımı netleştirmede altın standart.

Nedene göre tedavi de farklılaşıyor: alerjik kaynaklıysa alerji tedavisi (antihistaminik, burun spreyi), sinüzit kaynaklıysa sinüse yönelik tedavi, reflü kaynaklıysa reflü tedavisi öncelikli oluyor. “Geniz akıntım var, o zaman antibiyotik başlansın” yaklaşımı doğru değil — çünkü çoğu zaman görüntülemede sinüzit saptanmıyor, yanlış tedavi hem işe yaramıyor hem gereksiz oluyor.